Hatay’ın Kayıp Mirası: Deprem Sonrası Tarihi Yapılar – Yakup ÖZEV
30 Ekim 2025
Kahramanmaraş merkezli depremlerde ülkece hem maddi hem de manevi olarak büyük yıkımlara şahit olduk. Bu bağlamda özellikle tarihi yapılarımız daha önce hiç şahit olmadığımız kadar farklı görüntülerle karşımıza çıktı. 11 ilimizi etkileyen bu felakette Hatay şehrimiz her ne kadar depremin merkez üssüne uzak olsa da en çok hasarı alan şehrimiz oldu. Özellikle başta camilerimiz olmak […]
Kültürel mirasların fotoğraflanması, belgelenmesi ve halka ulaştırılması son derece büyük önem taşımaktadır. Çünkü sosyal medya, günümüzde en hızlı ve en güçlü iletişim araçlarından biri haline gelmiştir. İnsanlar gündelik hayatlarının büyük bir kısmını sosyal medya platformları üzerinden geçirirken, bu mecralarda karşılaştıkları içeriklerle öğrenir, ilham alır ve harekete geçerler. Özellikle genç neslin, yeni şeyleri keşfetme ve deneyimleme […]
“Hadi gel yıkalım şu Süleymaniye’yi desen iki kazma, iki kürek, iki de ırgat gerek / Hadi gel geri yapalım şunu desen bir Sinan bir de Süleyman gerek.” İstiklal şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un bu dizeleri, bizlere miras bırakılan eserlerin kıymetini ve onları yaşatıp korumanın en önemli gayelerimizden biri olduğunu derin bir şekilde hatırlatmaktadır. İnsan eliyle yapılan […]
Depremler, yalnızca yer kabuğunun hareketlerinden ibaret doğal olaylar değildir; aynı zamanda toplumların kültürel kimliğini, sosyal ilişkilerini ve tarihsel sürekliliğini şekillendiren güçlü birer tarihsel deneyimdir. Hatay örneği, bu durumun en çarpıcı göstergelerinden biridir. Akdeniz’in doğusunda yer alan bu kadim şehir, binlerce yıllık tarihi boyunca defalarca yıkıma uğramış, her defasında yeniden inşa edilmiş ve böylece “deprem hafızası”nın […]
Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM)’un 2022 yılında Prag’da gerçekleşen kongresinde kabul edilen tanıma göre müze, somut ve somut olmayan mirası araştıran, toplayan, koruyan, yorumlayan ve sergileyen, kâr amacı gütmeyen, toplumun hizmetinde olan kalıcı bir kurumdur. Bu tanım çerçevesinde müzeler; koleksiyonları, ziyaretçileri, uzmanları ve yapılarıyla bir bütün olarak sürdürülebilirliği güvence altına alınması gereken kurumlardır. Geçmişin bilgisini günümüze […]
Her sabah güneşin gökyüzünden süzülen ilk ışınlarıyla açardı gözlerini çocuklar, gençler, kadınlar, yaşlılar ve şehirler. Bazı şehirler vardır ki; her sokağıyla, insanların teninde, sesinde, dilinde ve yüreğinde taşır hikâyesini. Zamanla büyüyen koca çınarlar misali fark edilircesine ben buradayım der. Kökleri daha eski, dalları iri, yaprakları daha diridir. Dünyayı kucaklarcasına her yöne uzanan dallarıyla, gölgesinde tarihin […]
Depremler ve diğer doğal afetler, yalnızca evleri, atölyeleri ve anıtları yıkmakla kalmaz; bir toplumun en kırılgan mirasını da tehdit eder: ustaların ellerinde, dillerinde ve hafızalarında taşıdığı bilgileri. UNESCO’nun tanımıyla somut olmayan kültürel miras, kuşaktan kuşağa aktarılan ustalıklar, sözlü gelenekler, ritüeller ve el sanatlarıdır. Bu mirasın devamlılığı, yalnızca yapıların ayakta kalmasına değil, o yapıların içinde yaşayan […]
6 Şubat 2023 günü Kahramanmaraş merkezli meydana gelen iki ayrı büyük deprem birçok insanı sevdiklerinden, ailelerinden, akrabalarından ve sahip olduklarından ayırdı. Bu depremler nedeniyle hala birçok insanımız psikolojik olarak düzelemedi. Aslında toplumda depremin psikolojik etkileri neredeyse konuşulmaz hale geldi. Yıkılan binaların yerlerine yenileri dikilmeye başladı bile, fakat içten yıkılmış insanlarımızın tekrar eski haline gelmeleri çok […]
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, Hatay ili başta olmak üzere bölgedeki fiziksel, sosyal ve kültürel yaşam üzerinde derin ve kalıcı etkiler bırakmıştır. Deprem, yalnızca konut ve altyapı alanında büyük yıkımlara yol açmakla kalmamış, aynı zamanda binlerce yıllık birikimi temsil eden kültürel miras unsurlarını da ciddi ölçüde tahrip etmiştir. Bu durum, kültürel […]
6 Şubat 2023. O tarih, yalnızca on bir şehrin değil, binlerce yıllık kültürel birikimin de fiziksel olarak durduğu anı temsil ediyor. Hatay’da, depremin anatomisi sadece betonun ve demirin değil, tarihin de nasıl çöktüğünü gözler önüne serdi. Kurtuluş Caddesi’nden Belen Geçidi’ne, her bir taşın, her bir kemerin bir asrın, hatta bir medeniyetin imzası olduğunu biliyorduk. Şimdi […]
Fahreddin Osmanca
