Hatay’ın Kayıp Mirası: Deprem Sonrası Tarihi Yapılar – Yakup ÖZEV
30 Ekim 2025
Depremler ve diğer doğal afetler, yalnızca evleri, atölyeleri ve anıtları yıkmakla kalmaz; bir toplumun en kırılgan mirasını da tehdit eder: ustaların ellerinde, dillerinde ve hafızalarında taşıdığı bilgileri. UNESCO’nun tanımıyla somut olmayan kültürel miras, kuşaktan kuşağa aktarılan ustalıklar, sözlü gelenekler, ritüeller ve el sanatlarıdır. Bu mirasın devamlılığı, yalnızca yapıların ayakta kalmasına değil, o yapıların içinde yaşayan […]
6 Şubat 2023 günü Kahramanmaraş merkezli meydana gelen iki ayrı büyük deprem birçok insanı sevdiklerinden, ailelerinden, akrabalarından ve sahip olduklarından ayırdı. Bu depremler nedeniyle hala birçok insanımız psikolojik olarak düzelemedi. Aslında toplumda depremin psikolojik etkileri neredeyse konuşulmaz hale geldi. Yıkılan binaların yerlerine yenileri dikilmeye başladı bile, fakat içten yıkılmış insanlarımızın tekrar eski haline gelmeleri çok […]
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, Hatay ili başta olmak üzere bölgedeki fiziksel, sosyal ve kültürel yaşam üzerinde derin ve kalıcı etkiler bırakmıştır. Deprem, yalnızca konut ve altyapı alanında büyük yıkımlara yol açmakla kalmamış, aynı zamanda binlerce yıllık birikimi temsil eden kültürel miras unsurlarını da ciddi ölçüde tahrip etmiştir. Bu durum, kültürel […]
6 Şubat 2023. O tarih, yalnızca on bir şehrin değil, binlerce yıllık kültürel birikimin de fiziksel olarak durduğu anı temsil ediyor. Hatay’da, depremin anatomisi sadece betonun ve demirin değil, tarihin de nasıl çöktüğünü gözler önüne serdi. Kurtuluş Caddesi’nden Belen Geçidi’ne, her bir taşın, her bir kemerin bir asrın, hatta bir medeniyetin imzası olduğunu biliyorduk. Şimdi […]
Kimlik, Kayıp ve Objektifin SorumluluğuHatay, tarih boyunca Akdeniz medeniyetlerinin ve farklı inanç kültürlerinin asırlardır iç içe geçtiği, eşsiz birçok katmanlı kimliğe sahiptir. Bu kimlik, Antakya merkezindeki çarşılardan tarihi mahallelere, camilerden kiliselere uzanan somut bir mimari doku ile somutlaşmıştır. Her ne kadar Hatay depremlerle yapıların ve hayatların yerle bir olmasına tarihin her döneminde aşina olsa da, […]
Türkiye’nin Güneydoğu ve Suriye’nin kuzey illerini etkileyen Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin beraberinde getirdiği ve kuşaklar boyunca hatırlanacak olan bireysel ve toplumsal yıkım, Antakya gibi neredeyse bütün yapıların hasar aldığı kent merkezlerinin çok daha üstündedir. Bu nedenle, bir yandan depremden etkilenen kentlerin yeniden inşa süreci devam ederken, diğer yandan da bireylerin ve toplumların iyileşme sürecinin […]
Türk müzeciliği 1846 yılında Topkapı Sarayı’ndaki Aya İrini’de başlamıştır. Tophane Müşiri Fethi Ahmet Paşa’nın eliyle düzenlenen bu müze,1 1869 yılında Müze-i Hümayun’a dönüşmüş,2 bugün ise Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü adıyla Türkiye’nin hemen hemen tüm illerinde 211 müzede, milyonlarca esere ev sahipliği yapmaktadır. Türk müzeciliğinin doğal ve doğal olmayan afetlerle sınavı oldukça eskidir. Bu […]
Fahreddin Osmanca
